Wraz z wybuchem pandemii znacząco wzrosła ilość osób pracujących zdalnie. Zwiększona mobilność pracowników skłoniła działy IT większych i mniejszych firm do przemyślenia kwestii bezpieczeństwa danych. Coraz szerzej stosowanym rozwiązaniem stało się połączenie VPN – Virtual Private Network. Czym jest wirtualna sieć prywatna i jakie są jej rodzaje?
Pracując w biurze, zazwyczaj korzystamy z połączeń sieciowych zapewnionych przez pracodawcę. Mamy wówczas chroniony dostęp m.in. do plików, baz danych, niezbędnego oprogramowania i dysków sieciowych. Problem powstaje, gdy decydujemy się pracować z domu – korzystamy wówczas z prywatnego połączenia internetowego, co może utrudniać dostęp do firmowych zasobów sieciowych, a dodatkowo znacząco zwiększa ryzyko kradzieży danych. Aby zadbać o kwestie bezpieczeństwa, wiele firm decyduje się na zastosowanie połączenia VPN.
Co to jest VPN?
Połączenie VPN (z ang. virtual private network – wirtualna sieć prywatna) najlepiej zobrazować jako tunel chroniący prywatność i bezpieczeństwo danych. Wszelkie informacje wymieniane między komputerem a serwerem docelowym (np. siecią firmową) przechodzą dodatkowo przez serwer VPN. Działa to także w drugą stronę – zanim dane dotrą do naszego komputera z serwera docelowego, również przechodzą przez etap szyfrowania.
Taki sposób połączenia zapewnia pełną anonimowość, a co za tym idzie, bezpieczeństwo danych, ponieważ:
- wymieniane informacje nie są możliwe do odczytu dla osób trzecich, w tym także dostawcy internetu – wszystkie przesyłane dane podczas tunelowania są szyfrowane
- posługiwanie się VPN ukrywa adres IP, który stanowi identyfikator urządzenia, przez co osoby trzecie nie mogą zidentyfikować jego lokalizacji.
- zwiększa poziom bezpieczeństwa podczas korzystania z otwartych sieci Wi-Fi
Podczas korzystania z połączenia VPN, nasz adres IP oraz lokalizacja są takie, jak serwera VPN. Jeśli więc pracujemy z domu, ale łączymy się przez firmowy VPN, jesteśmy chronieni przed atakami hakerskimi – nasz komputer i wszelkie przechowywane na nim dane znajdują się wówczas w sieci firmowej. Pozwala to nie tylko na efektywną pracę zdalną z domu, ale także w delegacji – możemy korzystać z internetu tak, jakbyśmy byli w biurze, mimo że fizycznie nas tam nie ma.
Szerokie zastosowanie VPN
VPN niejako oszukuje cały internet (w tym potencjalnych hakerów) na temat miejsca, w którym znajduje się komputer – wszelkie strony i aplikacje dostają bowiem informacje od serwera, a nie naszego urządzenia. Specyfika tego połączenia sprawia, że jest to rozwiązanie szeroko stosowane nie tylko na potrzeby korporacyjne, ale także prywatne. Wiele osób na co dzień korzysta z połączeń VPN w różnych celach, np.:
- Dodatkowe zabezpieczenie danych – VPN przydaje się, gdy korzystamy ze stron nieposiadających HTTPS, czyli szyfrowanej wersji protokołu HTTP. Dane z takich stron mogą zostać łatwo wykradzione przez cyberprzestępców i inne osoby trzecie, dlatego jeśli musimy korzystać z takich stron, warto dodatkowo zabezpieczyć się połączeniem VPN.
- Możliwość dostępu do zagranicznych stron internetowych i aplikacji – wiele usług internetowych i witryn dostępnych jest wyłącznie dla użytkowników, których adres IP powiązany jest z terytorium danego kraju. VPN sprawia, że nasze urządzenie przybiera adres IP związany z miejscem, w którym zlokalizowany jest serwer VPN, co umożliwia np. bezpieczne korzystanie z zagranicznej bankowości elektronicznej.
- Częste korzystanie z publicznych sieci Wi-Fi – otwarte hotspoty należy z definicji traktować jako niebezpieczne, ponieważ cyberprzestępcy często wykorzystują je do ataków hakerskich i kradzieży danych. Jeśli więc często podróżujemy i korzystamy z otwartych sieci internetowych np. na lotniskach i w hotelach, użycie VPN jest wskazane w celu dodatkowej ochrony urządzenia i wrażliwych danych.
Zdalny dostęp VPN
Najczęściej spotykanym rodzajem wirtualnej sieci prywatnej jest zdalny dostęp VPN. Tworzy on połączenie między indywidualnymi użytkownikami a siecią zdalną – najczęściej wewnętrzną siecią firmy. Zapewnia to użytkownikom możliwość połączenia się z siecią firmową i korzystania z jej zasobów bez względu na to, gdzie się znajdują.
Ten rodzaj VPN wykorzystywany jest także na potrzeby indywidualne, np. gdy korzystamy z dostawcy usług VPN aby chronić nasze dane lub uzyskać pełen dostęp do zagranicznych witryn.
Aby skorzystać ze zdalnego dostępu VPN, na urządzeniu użytkownika musi zostać zainstalowane specjalne oprogramowanie zwane klientem VPN. Chcąc połączyć się z zasobami danej sieci (np. firmowej), użytkownik musi aktywować klienta VPN poprzez uruchomienie tego oprogramowania oraz podanie znanych tylko jemu poświadczeń. Zostaje wówczas otwarty szyfrowany tunel umożliwiający bezpieczną wymianę danych. Warto pamiętać, że klienta VPN można zainstalować zarówno na komputerach, jak i urządzeniach mobilnych – tabletach i smartfonach.
VPN typu site-to-site
Istnieje również VPN, którego zadaniem jest stworzenie wirtualnej sieci dla kilku fizycznych lokalizacji. Model ten, zwany VPN site-to-site tworzy sieć wirtualną, która jest współdzielona w wielu lokalizacjach. Umożliwia to np. połączenie kilku oddziałów firmy jedną wspólną siecią, z której korzystać może jednocześnie wielu użytkowników.
W tym modelu klient VPN jest hostowany w sieci lokalnej każdego biura, a nie na urządzeniach poszczególnych użytkowników. Jeśli więc użytkownik opuści jedną z lokalizacji biura, utraci dostęp do firmowej sieci, ale odzyska ją wracając do biura lub innego jego oddziału, w którym także uwzględniono połączenie VPN typu site-to-site.
Najważniejszymi zaletami połączenia site-to-site są:
- efektywność operacyjna – łatwość użytkowania przez pracowników, ponieważ wystarczy zalogować się do sieci firmowej bez dodatkowych aplikacji na komputerze
- skalowalność – podczas dodawania nowego oddziału bądź biura wystarczy rozszerzyć obszar VPN site-to-site bez ingerencji w stacje końcowe pracowników
- zwiększenie bezpieczeństwa zasobów firmy
VPN to inwestycja w bezpieczeństwo
Istnieje kilka sposobów na skonfigurowanie VPN w firmie. Można skorzystać z dedykowanego oprogramowania, routera VPN, jak również wykupić pakiet usług u jednego z wyspecjalizowanych usługodawców VPN. Gdy wirtualna sieć prywatna skonfigurowana jest zgodnie z przeznaczeniem i wykorzystuje aktualne protokoły, znacznie zwiększa bezpieczeństwo danych firmowych, szyfrując ruch między pracownikami zdalnymi a siedzibą firmy. Jest to także rozwiązanie bardziej efektywne kosztowo niż ręczne „listowanie” indywidualnych adresów IP należących do urządzeń pracowników zdalnych. Wychodząc naprzeciw zmieniającym się trendom rynku pracy, warto zainwestować w firmowy VPN – pracownikom zapewni to elastyczność i wygodę, a firmie większą prywatność i bezpieczeństwo danych.
